Historia i tradycja
Martynizm należy do nurtów zachodniej tradycji mistycznej i filozoficznej. Jego korzenie sięgają XVIII wieku, natomiast współczesna forma organizacyjna rozwinęła się pod koniec XIX wieku we Francji.
Korzenie martynizmu
Jedną z najważniejszych postaci związanych z początkami martynizmu był Martinez de Pasqually (1727?–1774), mistyk i twórca Zakonu Wybranych Cohenów (Ordre des Élus Coëns). Jego nauczanie opierało się na idei pierwotnego stanu człowieka, jego oddalenia od Boskiego Źródła oraz możliwości duchowej reintegracji.
Uczniem Martineza de Pasqually’ego był Louis-Claude de Saint-Martin (1743–1803), francuski filozof i mistyk, znany pod imieniem Filozofa Nieznanego (Le Philosophe Inconnu).
Saint-Martin stopniowo odchodził od złożonych praktyk ceremonialnych, podkreślając znaczenie wewnętrznej przemiany człowieka. Uważał, że droga do poznania duchowego prowadzi przede wszystkim przez serce, modlitwę, refleksję i osobistą pracę nad sobą.
Jego pisma stały się jednym z głównych źródeł filozofii martynistycznej.
Powstanie nowoczesnego Zakonu Martynistycznego
Pod koniec XIX wieku we Francji nastąpiło odrodzenie zainteresowania tradycjami ezoterycznymi i mistycznymi.
W tym środowisku Gérard Encausse (1865–1916), znany jako Papus, oraz Augustin Chaboseau (1868–1946) odegrali zasadniczą rolę w utworzeniu nowoczesnego Zakonu Martynistycznego.
Około 1891 roku powstała jego pierwsza struktura organizacyjna, umożliwiająca przekazywanie nauczania martynistycznego w uporządkowanej formie inicjacyjnej.
Zakon nawiązywał do filozofii Louisa-Claude’a de Saint-Martina, rozwijając własną symbolikę, rytuały i system stopni.
Powstanie Tradycyjnego Zakonu Martynistycznego
Po śmierci Papusa w 1916 roku ruch martynistyczny przeszedł okres przemian i podziałów organizacyjnych.
W 1931 roku Augustin Chaboseau, wraz z innymi dawnymi członkami Zakonu, uczestniczył w jego odnowieniu pod nazwą Ordre Martiniste Traditionnel (OMT) — Tradycyjny Zakon Martynistyczny.
Celem tej inicjatywy było zachowanie i kontynuowanie tradycji martynistycznej w formie nawiązującej do wcześniejszego Zakonu.
OMT i A.M.O.R.C.
W XX wieku Tradycyjny Zakon Martynistyczny rozwinął działalność międzynarodową, między innymi dzięki współpracy z przedstawicielami A.M.O.R.C.
Ważną rolę odegrał Ralph Maxwell Lewis (1904–1987), który przyczynił się do rozwoju OMT w Stanach Zjednoczonych i jego dalszej działalności w innych krajach.
Obecnie OMT pozostaje organizacyjnie związany z A.M.O.R.C., zachowując własne nauczanie, symbolikę i tradycję inicjacyjną.
Martynizm i różokrzyżostwo są dwiema odrębnymi, choć pokrewnymi drogami poznania. Łączy je zainteresowanie duchową naturą człowieka, samopoznaniem i wewnętrzną przemianą.